Điểm mới của Luật số 09/2026/QH16 về thuế TNCN, GTGT, TNDN doanh nghiệp cần biết năm 2026
3 thay đổi quan trọng về ngưỡng doanh thu, miễn thuế TNDN và ưu đãi thuế với xe điện
Điểm mới của Luật số 09/2026/QH16 về thuế TNCN, GTGT, TNDN tập trung vào thay đổi ngưỡng doanh thu chịu thuế, bổ sung trường hợp miễn thuế TNDN và gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với xe ô tô điện.
Điểm mới của Luật số 09/2026/QH16 về thuế TNCN, GTGT, TNDN doanh nghiệp cần biết năm 2026
Luật số 09/2026/QH16 được Quốc hội ban hành đã tạo ra nhiều thay đổi đáng chú ý trong chính sách thuế, tác động trực tiếp đến hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và cả các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực ô tô điện. Điểm đáng chú ý là luật này không chỉ sửa đổi quy định trong Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mà còn liên quan đến chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt.
Trong bối cảnh doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật chính sách để hạn chế rủi ro kê khai sai, chậm điều chỉnh hóa đơn, sổ sách và nghĩa vụ thuế, việc nắm rõ nội dung sửa đổi của Luật số 09/2026/QH16 là rất cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ 3 nội dung trọng tâm, đồng thời chỉ ra tác động thực tế để doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chủ động áp dụng đúng từ năm 2026.
1. Thay đổi ngưỡng doanh thu chịu thuế TNCN, GTGT
Một trong những điểm mới của Luật số 09/2026/QH16 về thuế TNCN, GTGT, TNDN được quan tâm nhiều nhất là việc thay đổi cơ chế xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
Trước đây, pháp luật quy định tương đối cứng về ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm. Theo đó, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh với doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Đồng thời, hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống cũng thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Tuy nhiên, từ khi Luật số 09/2026/QH16 có hiệu lực, cách tiếp cận này đã thay đổi. Luật không còn ấn định con số cố định 500 triệu đồng trong văn bản luật mà giao Chính phủ căn cứ vào các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách và bối cảnh kinh tế – xã hội để quy định mức doanh thu năm phù hợp theo từng thời kỳ.
1.1. Ý nghĩa của việc bỏ ngưỡng cứng 500 triệu đồng
Việc bãi bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng và chuyển sang cơ chế giao Chính phủ quy định mang lại tính linh hoạt cao hơn cho chính sách thuế. Đây là thay đổi rất quan trọng vì mức doanh thu phù hợp ở từng giai đoạn có thể khác nhau, nhất là khi lạm phát, mặt bằng giá cả, chi phí kinh doanh và thu nhập xã hội liên tục biến động.
Với cơ chế mới, Nhà nước có thể điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế TNCN 2026 và thuế GTGT 2026 nhanh hơn, sát thực tiễn hơn mà không cần chờ sửa luật. Điều này giúp chính sách thuế phản ánh tốt hơn tình hình kinh tế thực tế, đồng thời giảm áp lực cho nhóm hộ và cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ.
1.2. Mức áp dụng hiện hành theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP
Sau khi Luật số 09/2026/QH16 ban hành, Nghị định 141/2026/NĐ-CP đã sửa đổi đồng bộ các quy định liên quan đến ngưỡng doanh thu chịu thuế. Theo đó:
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và áp dụng phương pháp tính trực tiếp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
- Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế TNCN.
Có thể thấy, ngưỡng doanh thu chịu thuế đã tăng từ 500 triệu đồng lên 01 tỷ đồng theo quy định hiện hành của Chính phủ. Đây là điểm rất đáng chú ý đối với nhóm hộ kinh doanh nhỏ, kinh doanh cá thể, bán hàng dịch vụ quy mô vừa và nhỏ.
1.3. Tác động thực tế đối với hộ và cá nhân kinh doanh
Sự điều chỉnh này tạo ra một số tác động tích cực:
- Giảm nghĩa vụ thuế cho nhiều hộ và cá nhân kinh doanh đang có doanh thu dưới hoặc bằng 01 tỷ đồng/năm.
- Giảm áp lực tài chính, đặc biệt với nhóm kinh doanh nhỏ lẻ, mới khởi sự hoặc đang gặp khó khăn về dòng tiền.
- Đơn giản hơn trong việc xác định nghĩa vụ thuế TNCN và GTGT.
- Tạo điều kiện để hộ kinh doanh có thêm nguồn lực tái đầu tư, duy trì hoạt động.
Tuy nhiên, chính vì ngưỡng doanh thu được giao cho Chính phủ quy định, người nộp thuế cần theo dõi chặt chẽ các nghị định hướng dẫn trong từng giai đoạn. Không nên chỉ dựa vào thói quen áp dụng mức cũ hoặc suy đoán theo thông lệ trước đây.
1.4. Doanh nghiệp và kế toán cần lưu ý gì
Dù quy định này chủ yếu áp dụng với hộ và cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp vẫn cần lưu ý vì trong thực tế có nhiều giao dịch mua hàng, thuê khoán dịch vụ hoặc hợp tác với cá nhân kinh doanh. Bộ phận kế toán nên:
- Cập nhật lại tiêu chí nhận diện đối tượng chịu thuế GTGT và TNCN.
- Rà soát hợp đồng với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang cung cấp hàng hóa, dịch vụ.
- Kiểm tra chứng từ đầu vào để tránh nhầm lẫn trong xử lý thuế.
- Theo dõi doanh thu thực tế của mô hình kinh doanh cá thể nếu chủ doanh nghiệp đang vận hành song song nhiều hình thức kinh doanh.
2. Bổ sung trường hợp được miễn thuế TNDN
Nội dung tiếp theo trong điểm mới của Luật số 09/2026/QH16 về thuế TNCN, GTGT, TNDN là việc bổ sung thêm trường hợp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo Điều 3 của luật này, một khoản mới đã được bổ sung vào Điều 4 của Luật Thuế TNDN, quy định rằng thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm từ mức do Chính phủ quy định trở xuống sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.
2.1. Vì sao đây là thay đổi đáng chú ý
Trước đây, chính sách miễn thuế TNDN thường gắn với ngành nghề ưu đãi, địa bàn ưu đãi hoặc dự án đầu tư đáp ứng điều kiện nhất định. Lần sửa đổi này cho thấy một hướng tiếp cận mới: hỗ trợ cả doanh nghiệp có quy mô doanh thu nhỏ, không phân biệt nhất thiết phải thuộc lĩnh vực ưu đãi đặc biệt.
Điều này thể hiện định hướng hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp mới thành lập và các tổ chức quy mô nhỏ có thêm cơ hội tích lũy vốn, ổn định hoạt động trong giai đoạn đầu.
2.2. Mức doanh thu miễn thuế hiện hành
Theo quy định đang được dẫn chiếu từ Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 320/2025/NĐ-CP, thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống thuộc diện miễn thuế TNDN.
Như vậy, không chỉ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được hưởng thay đổi tích cực về ngưỡng doanh thu chịu thuế, mà doanh nghiệp quy mô rất nhỏ cũng đang được hỗ trợ thông qua cơ chế miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.
2.3. Tác động đối với doanh nghiệp nhỏ
Quy định mới về miễn thuế TNDN 2026 có thể mang lại nhiều lợi ích thực tiễn:
- Giảm chi phí thuế cho doanh nghiệp quy mô nhỏ.
- Tăng khả năng duy trì hoạt động trong giai đoạn doanh thu thấp.
- Tạo điều kiện tích lũy vốn để đầu tư thêm vào nhân sự, vận hành, công nghệ.
- Khuyến khích các cơ sở kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
Đặc biệt, với các doanh nghiệp mới thành lập, mức miễn thuế này có thể là yếu tố hỗ trợ rất lớn về tâm lý và tài chính, giúp doanh nghiệp mạnh dạn chuẩn hóa hoạt động, minh bạch doanh thu và thực hiện tốt chế độ kế toán.
2.4. Một số lưu ý khi áp dụng
Kế toán doanh nghiệp cần hiểu rằng miễn thuế TNDN không đồng nghĩa với miễn toàn bộ nghĩa vụ kê khai, hạch toán hay lập báo cáo. Doanh nghiệp vẫn phải:
- Tổ chức sổ sách kế toán đầy đủ.
- Xác định chính xác tổng doanh thu năm.
- Kê khai thuế đúng hạn theo quy định hiện hành.
- Lưu trữ hồ sơ chứng minh điều kiện được miễn thuế nếu cơ quan thuế kiểm tra.
Ngoài ra, vì luật giao Chính phủ quy định mức tổng doanh thu năm được miễn thuế, các doanh nghiệp không nên xem mức 01 tỷ đồng là cố định lâu dài. Việc cập nhật văn bản hướng dẫn trong các năm tiếp theo là bắt buộc để áp dụng đúng.
3. Gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với xe ô tô điện
Ngoài các nội dung liên quan đến thuế TNCN 2026, thuế GTGT 2026 và thuế TNDN 2026, Luật số 09/2026/QH16 còn có sửa đổi đáng chú ý về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô điện chạy bằng pin.
Theo quy định mới, thời gian áp dụng mức thuế suất ưu đãi hiện hành đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin được kéo dài đến ngày 01/01/2031 thay vì tăng sớm từ ngày 01/3/2027 như quy định trước đó.
3.1. Các mức thuế suất đáng chú ý
Theo nội dung sửa đổi:
- Xe từ 9 chỗ trở xuống, xe pick-up chở người: áp dụng thuế suất 3% từ 01/01/2026; từ 01/01/2031 là 11%.
- Xe từ 10 đến dưới 16 chỗ: áp dụng thuế suất 2% từ 01/01/2026; từ 01/01/2031 là 7%.
- Xe từ 16 đến dưới 24 chỗ: áp dụng thuế suất 1% từ 01/01/2026; từ 01/01/2031 là 4%.
- Xe pick-up chở hàng cabin kép, xe tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên và có vách ngăn cố định: áp dụng thuế suất 2% từ 01/01/2026; từ 01/01/2031 là 7%.
3.2. Ý nghĩa của việc gia hạn ưu đãi thuế xe điện
Việc tiếp tục duy trì ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt xe điện đến năm 2031 cho thấy định hướng rõ ràng của Nhà nước trong việc thúc đẩy tiêu dùng xanh, giảm phát thải và hỗ trợ ngành công nghiệp xe điện phát triển.
Tác động của chính sách này không chỉ dừng ở người tiêu dùng mà còn ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, phân phối, logistics, dịch vụ vận tải và cả các doanh nghiệp đang cân nhắc thay đổi đội xe phục vụ kinh doanh.
3.3. Doanh nghiệp nên tận dụng cơ hội như thế nào
Đối với các doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư xe phục vụ vận chuyển, điều hành hoặc đội xe dịch vụ, việc kéo dài ưu đãi thuế là cơ hội để tính toán lại chiến lược tài chính. Doanh nghiệp có thể:
- Đánh giá chi phí đầu tư xe điện so với xe nhiên liệu truyền thống.
- Lập kế hoạch thay thế dần phương tiện cũ.
- Tối ưu chi phí vận hành dài hạn.
- Nâng cao hình ảnh doanh nghiệp theo hướng phát triển bền vững.
Đây cũng là nội dung mà bộ phận tài chính – kế toán cần phối hợp cùng ban giám đốc khi phân tích hiệu quả đầu tư tài sản cố định trong giai đoạn tới.
4. Doanh nghiệp cần làm gì ngay sau khi Luật số 09/2026/QH16 có hiệu lực
Để áp dụng đúng điểm mới của Luật số 09/2026/QH16 về thuế TNCN, GTGT, TNDN, doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên chủ động triển khai một số công việc sau:
4.1. Rà soát mô hình kinh doanh và doanh thu thực tế
Cần xác định rõ đơn vị đang hoạt động dưới mô hình doanh nghiệp, hộ kinh doanh hay cá nhân kinh doanh để đối chiếu đúng quy định. Việc xác định sai đối tượng có thể dẫn tới kê khai sai nghĩa vụ thuế.
4.2. Cập nhật hệ thống kế toán và quy trình kê khai
Phần mềm kế toán, danh mục thuế suất, quy trình theo dõi doanh thu và biểu mẫu nội bộ nên được điều chỉnh phù hợp với chính sách thuế mới 2026. Đây là bước rất quan trọng để tránh sai sót từ khâu ghi nhận ban đầu.
4.3. Theo dõi văn bản hướng dẫn của Chính phủ
Do luật giao Chính phủ quy định mức doanh thu ở nhiều nội dung, bộ phận kế toán cần theo dõi thường xuyên các nghị định, thông tư và hướng dẫn của cơ quan thuế để áp dụng đúng tại từng thời điểm.
4.4. Chủ động xin tư vấn chuyên môn khi cần thiết
Với các doanh nghiệp có mô hình hoạt động phức tạp, doanh thu sát ngưỡng hoặc có giao dịch với nhiều hộ, cá nhân kinh doanh, việc tham khảo ý kiến chuyên gia thuế là cần thiết để hạn chế rủi ro.
5. Kết luận
Có thể thấy, điểm mới của Luật số 09/2026/QH16 về thuế TNCN, GTGT, TNDN tập trung vào 3 nhóm nội dung lớn: thay đổi cơ chế xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh, bổ sung trường hợp miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho đơn vị có doanh thu nhỏ và gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với xe ô tô điện.
Những sửa đổi này không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn tác động trực tiếp đến chi phí, dòng tiền và kế hoạch vận hành của nhiều chủ thể kinh doanh. Vì vậy, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần sớm cập nhật để điều chỉnh quy trình kế toán, kê khai thuế và chiến lược tài chính phù hợp từ năm 2026.
Nếu bạn cần rà soát nghĩa vụ thuế, cập nhật quy trình kế toán theo quy định mới hoặc được tư vấn cách áp dụng chính sách thuế phù hợp với mô hình kinh doanh thực tế, hãy liên hệ đơn vị chuyên môn để được hỗ trợ kịp thời, chính xác và tiết kiệm rủi ro.
TAX – CARE VIỆT NAM – CHUYÊN CUNG CẤP DỊCH VỤ KẾ TOÁN VÀ ĐÀO TẠO KẾ TOÁN
Hotline: 0352 53 8368
Website: https://taxcare.vn
Fanpage: Tax-Care Việt Nam
Gmail: taxcarevietnam@gmail.com
Địa chỉ: 106 Nguyễn Khánh Toàn, Phường Đông A, Tỉnh Ninh Bình
Chia sẻ:
