Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhận định ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng là phù hợp điều kiện hiện nay, góp phần hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và giảm áp lực tuân thủ thuế.
1. Đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế đang nhận được nhiều sự quan tâm
Tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế quan trọng, nội dung liên quan đến ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng đang thu hút sự quan tâm lớn từ đại biểu Quốc hội, cộng đồng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, mức doanh thu không phải nộp thuế là 1 tỷ đồng được xem là phương án phù hợp với bối cảnh hiện nay. Đây không chỉ là một đề xuất mang tính kỹ thuật trong xây dựng chính sách thuế, mà còn là vấn đề có tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước, cũng như đến khả năng cân đối ngân sách nhà nước.
Điểm đáng chú ý là ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng cao gấp đôi so với mức hiện hành. Điều này cho thấy định hướng điều chỉnh chính sách theo hướng hỗ trợ nhiều hơn cho khu vực kinh doanh nhỏ, giảm áp lực về nghĩa vụ thuế và chi phí tuân thủ cho người nộp thuế trong giai đoạn kinh tế còn nhiều biến động.
2. Ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng được đánh giá là hài hòa với thực tế
Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo đã cân nhắc kỹ lưỡng trên nhiều khía cạnh trước khi đề xuất mức này. Việc xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng không chỉ dựa trên mục tiêu hỗ trợ người nộp thuế mà còn phải tính đến khả năng chịu đựng của ngân sách, tính khả thi trong quản lý và sự phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội hiện nay.
Theo quan điểm của Bộ trưởng, mức 1 tỷ đồng là “hài hòa với thời điểm hiện nay”. Cách tiếp cận này phản ánh nguyên tắc xây dựng chính sách thuế theo hướng lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ. Trong bối cảnh nhiều hộ cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ vẫn đang cần thêm dư địa để phục hồi và mở rộng hoạt động, việc tăng ngưỡng miễn thuế được xem là giải pháp hỗ trợ thiết thực.
Ngoài ra, việc giao Chính phủ quy định ngưỡng cụ thể cũng được đánh giá là tạo ra sự linh hoạt cần thiết trong điều hành. Khi tình hình kinh tế thay đổi, cơ quan quản lý có thể điều chỉnh phù hợp hơn với thực tiễn mà không phải chờ sửa luật trong thời gian dài.
3. Tác động ngân sách khi áp dụng ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng
Một trong những vấn đề được quan tâm nhất là tác động của chính sách đến nguồn thu ngân sách. Theo thông tin Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu tại Quốc hội, nếu áp dụng mức miễn thuế lên đến 1 tỷ đồng, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 7.000 tỷ đồng.
Cụ thể:
Đối với hộ và cá nhân kinh doanh, chính sách này có thể làm giảm thu ngân sách khoảng 4.800 tỷ đồng.
Đối với doanh nghiệp nhỏ, khoảng 256.000 doanh nghiệp có thể được hưởng lợi, tương ứng mức giảm thu khoảng 2.100 tỷ đồng.
Con số giảm thu ngân sách 7.000 tỷ đồng cho thấy đây là một quyết định chính sách có quy mô tác động lớn. Tuy nhiên, nếu nhìn theo hướng tích cực hơn, đây cũng có thể được xem là một hình thức hỗ trợ gián tiếp từ Nhà nước để thúc đẩy khu vực kinh doanh nhỏ phát triển ổn định hơn, từ đó tạo nguồn thu bền vững trong trung và dài hạn.
Thực tế cho thấy, khi nghĩa vụ thuế được thiết kế ở mức hợp lý, người nộp thuế sẽ có xu hướng tuân thủ tốt hơn. Đồng thời, việc giảm áp lực ngay từ đầu cũng tạo điều kiện để hộ kinh doanh mạnh dạn mở rộng quy mô, minh bạch doanh thu và từng bước chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
4. Quốc hội đồng tình nhưng lo ngại nguy cơ trục lợi chính sách
Bên cạnh sự đồng thuận về sự cần thiết phải điều chỉnh ngưỡng chịu thuế, nhiều đại biểu Quốc hội cũng bày tỏ lo ngại về khả năng phát sinh hành vi gian lận, lợi dụng chính sách nếu không có cơ chế kiểm soát chặt chẽ.
Một số rủi ro đã được các đại biểu chỉ ra khá cụ thể như:
Chia nhỏ hộ kinh doanh để mỗi hộ có doanh thu nằm dưới ngưỡng miễn thuế
Chia nhỏ điểm bán, chia nhỏ dòng tiền hoặc nhờ nhiều người đứng tên
Che giấu doanh thu thực tế
Điều chỉnh thời điểm ghi nhận doanh thu để né ngưỡng chịu thuế
Chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng ưu đãi thuế
Đây là những vấn đề hoàn toàn có thể xảy ra nếu quy định mới không đi kèm cơ chế hậu kiểm hiệu quả. Đặc biệt trong lĩnh vực quản lý thuế, chính sách càng cởi mở thì càng cần hệ thống giám sát minh bạch, dữ liệu đầy đủ và chế tài đủ mạnh để ngăn ngừa lách luật.
Nhiều ý kiến tại Quốc hội đề nghị Chính phủ khi ban hành văn bản hướng dẫn cần thiết kế rõ nguyên tắc chống chia tách giả tạo về doanh thu, đồng thời làm rõ tiêu chí nhận diện hành vi lợi dụng chính sách. Với doanh nghiệp, cần chú ý thêm đến việc kiểm soát chuyển dịch doanh thu giữa các đơn vị liên kết và ngăn chặn tình trạng chia tách doanh nghiệp chỉ nhằm mục đích giảm nghĩa vụ thuế.
5. Cần cân bằng giữa hỗ trợ người nộp thuế và yêu cầu quản lý thuế
Một điểm đáng chú ý trong thảo luận là không ít đại biểu cho rằng không nên vì lo ngại gian lận mà thiết kế chính sách quá chặt, làm mất đi ý nghĩa hỗ trợ ban đầu. Tư duy quản lý thuế hiện đại không chỉ dựa trên kiểm soát mà còn phải tạo thuận lợi cho người nộp thuế tự giác tuân thủ.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng nhấn mạnh rằng chính sách thuế phải bảo đảm hai yếu tố cốt lõi là tính trung lập và tính hiệu quả. Tính hiệu quả ở đây không chỉ xét ở số thu ngân sách, mà còn phải tính đến chi phí hành thu của cơ quan thuế và chi phí tuân thủ của người nộp thuế.
Điều này đặc biệt quan trọng với khu vực hộ cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, bởi đây là nhóm dễ bị ảnh hưởng nếu thủ tục thuế phức tạp hoặc mức thuế vượt quá khả năng chịu đựng trong giai đoạn đầu phát triển. Vì vậy, việc xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng không đơn thuần là chọn một con số, mà là bài toán cân đối tổng thể giữa hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo kỷ cương ngân sách.
6. Chính sách thuế mới mở ra kỳ vọng hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ
Nếu được thông qua và triển khai đồng bộ, mức ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng có thể tạo ra tác động tích cực đối với hàng triệu hộ kinh doanh và hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ. Trước hết, chính sách này giúp giảm áp lực tài chính, nhất là với những đơn vị có quy mô nhỏ, biên lợi nhuận thấp và đang phải đối mặt với nhiều chi phí đầu vào tăng cao.
Bên cạnh đó, chính sách cũng có thể trở thành động lực để khu vực kinh doanh phi chính thức từng bước tham gia rõ ràng hơn vào hệ thống quản lý thuế. Khi ngưỡng miễn thuế cao hơn, tâm lý e ngại nghĩa vụ thuế có thể giảm xuống, từ đó khuyến khích đăng ký kinh doanh, kê khai doanh thu minh bạch và phát triển bền vững hơn.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, điều quan trọng vẫn là khâu tổ chức thực hiện. Nếu văn bản hướng dẫn rõ ràng, tiêu chí quản lý minh bạch và cơ chế hậu kiểm đủ chặt, Nhà nước có thể vừa hỗ trợ đúng đối tượng, vừa hạn chế được hành vi trục lợi chính sách.
7. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện phương án trình Quốc hội
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Bộ Tài chính đã chủ động soạn thảo nghị định hướng dẫn và gửi Bộ Tư pháp thẩm định để bảo đảm các văn bản được ban hành kịp thời, giúp chính sách sớm đi vào cuộc sống. Đồng thời, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng hơn nữa để báo cáo Quốc hội về mức cụ thể phù hợp nhất.
Thông điệp được đưa ra khá rõ ràng: việc nâng ngưỡng miễn thuế là cần thiết, nhưng phải đi kèm với cơ chế thực thi hiệu quả và khả năng kiểm soát rủi ro tốt. Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần thêm động lực phục hồi và phát triển, một chính sách thuế hợp lý, dễ thực hiện và công bằng sẽ góp phần hỗ trợ đáng kể cho cộng đồng kinh doanh.
Có thể thấy, đề xuất ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng không chỉ là vấn đề kỹ thuật lập pháp mà còn là phép thử đối với năng lực thiết kế chính sách theo hướng vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa đảm bảo kỷ luật tài chính. Nếu được hoàn thiện tốt, đây sẽ là một bước điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trong giai đoạn tới.
Nếu doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh của bạn cần tư vấn rõ hơn về chính sách thuế mới, cách xác định doanh thu tính thuế, nghĩa vụ kê khai thuế và phương án tuân thủ đúng quy định, hãy chủ động tìm hiểu sớm để tránh rủi ro khi chính sách được áp dụng.
Thông tin liên hệ:
TAX – CARE VIỆT NAM – CHUYÊN CUNG CẤP DỊCH VỤ KẾ TOÁN VÀ ĐÀO TẠO KẾ TOÁN
Hotline: 0352 53 8368
Gmail: taxcarevietnam@gmail.com
Địa chỉ: 106 Nguyễn Khánh Toàn, Phường Đông A, Tỉnh Ninh Bình